Annały – pierwsze kroniki w dziejach świata. Czym charakteryzowały się najdawniejsze roczniki polskie i zagraniczne?

Paulina Kucharska
Annały stanowią najwcześniejszą piśmienną formę historiograficzną. Co cechowało pierwsze kroniki? I które zabytki annalistyki warto znać? Sprawdź w poniższym artykule.
annały

Annały stanowią najwcześniejszą piśmienną formę historiograficzną. Co cechowało pierwsze kroniki? I które zabytki annalistyki warto znać? Sprawdź w poniższym artykule.

Annały to forma kronikarska istniejąca od tysięcy lat. Pierwsze tego typu utwory powstawały już w starożytności. Najbardziej znane roczniki z tego okresu pochodzą z Grecji i Rzymu. W średniowieczu gatunek rozwijał się w całej Europie. Do najsłynniejszych należą annały frankijskie.

Annały – definicja słownikowa

Słownik języka polskiego PWN jako definicję słowa annały podaje „dawne roczniki lub kroniki”. Najprościej mówiąc, są to pierwsze w dziejach uporządkowane chronologicznie zapiski dotyczące wydarzeń istotnych dla danego narodu lub grupy etnicznej. Objętość zachowanych annałów jest bardzo zróżnicowana. W ramach gatunku powstawały zarówno długie, dopracowane formalnie teksty o moralizatorskim wydźwięku, jak i krótkie, niedbałe notatki na marginesach tablic paschalnych.

Annały – historia gatunku

Pierwsze annały pisywano już w starożytnej Grecji. W czasach Cesarstwa Rzymskiego gatunek ten zyskał na popularności. Został także rozbudowany pod względem formy literackiej. W tzw. rocznikach najwyższego kapłana (Annales pontificum) gromadzono bardzo obszerne opisy ważnych zdarzeń, które często miały charakter parenetyczny lub moralistyczny.

W okresie średniowiecza annały pojawiały się w różnych rejonach Europy i przybierały rozmaite formy. Czasem były to wyłącznie krótkie zapiski zakonników notowane na marginesach tablic świąt ruchomych bez dbałości o formę literacką. Innym razem pełniły role oficjalnych kronik, gdzie sprawozdania z aktualnych zdarzeń ubierano w rozbudowane narracje.

Przykłady annałów polskich i zagranicznych

Jednym z największych mocarstw wczesnośredniowiecznej Europy było Państwo Franków. W związku z tym wśród najsłynniejszych annałów tego okresu znajdziemy wiele roczników frankijskich. Są to między innymi:

  • Annales Bertiniani;
  • Annales Mettenses priores;
  • Annales Regni Francorum;
  • Annales Xantenses.

Do najważniejszych zachowanych annałów polskich należą natomiast:

  • Roczniki cysterskie (henrykowski, kamieniecki);
  • Rocznik kapituły krakowskiej;
  • Rocznik lubiński;
  • Roczniki poznańskie (starszy i młodszy);
  • Rocznik świętokrzyski dawny;
  • Rocznik Traski.
Zobacz też:  Apoftegmat – charakterystyka na podstawie wybranych przykładów

Kompilację polskich roczników można znaleźć w dziele zbiorowym Monumenta Poloniae Historicae.

Total
0
Shares
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Related Posts